E-E-A-T Là Gì? Cách Chứng Minh Trải Nghiệm Thật Trên Website

Nhiều người mở Search Console tìm mục “điểm E-E-A-T” để chỉnh, lục cả buổi chiều rồi cay vì không thấy đâu. Không thấy là đúng! Mục đó không tồn tại, và chuyện này quyết định cách bạn nên làm nội dung.

E-E-A-T là gì trong SEO

Trust là cái đích. Trải nghiệm, chuyên môn và thẩm quyền là ba hướng để người đọc và Google tin trang của bạn. Một trang viết đúng kiến thức mà không ai biết ai viết, viết từ đâu, thì vẫn thiếu chỗ dựa để tin.

Tôi viết định nghĩa ngắn rồi vào việc ngay, vì người tìm “là gì” cần câu trả lời trước khi cần chuyện gốc gác. Tôi thấy hơi tiếc cho những bài mở đầu bằng ba đoạn lịch sử, bạn đọc hết mà vẫn chưa biết mình phải làm gì.

Experience: chữ E được thêm vào và vì sao khó làm giả

Experience nghĩa là người viết đã dùng, đã làm thật. Bài đánh giá phải đến từ người đã dùng sản phẩm. Bài hướng dẫn phải đến từ người đã tự làm các bước. Khung cũ chỉ có E-A-T, chữ E đầu tiên được thêm vào sau, chính vì Google muốn tách người đã làm khỏi người chỉ đọc rồi viết lại.

Tôi không coi Experience là chữ phụ. Với bài đánh giá và bài hướng dẫn, thiếu bằng chứng đã dùng thật thì bài chỉ là bản tóm tắt của nguồn khác, xáo lại cho khác chữ. Đọc loại bài đó tôi thấy nhạt và hơi bực, vì cả chục trang nói y hệt nhau.

Vì sao khó làm giả? Người chưa dùng thật thường viết chung chung, thiếu chi tiết vặt như bước nào hay vấp, màn hình nào khó tìm. Còn bằng chứng thật thì nhìn thấy được ngay trên trang: ảnh chụp từ máy của mình, thao tác có thứ tự, lỗi gặp phải và cách gỡ. Bạn thử tự hỏi: “Nếu ai đó bắt mình làm lại ngay bây giờ, mình có làm được không?” Không làm được thì đừng viết như đã làm.

Cách chứng minh trải nghiệm thật trên website

Bằng chứng người viết nên gom về một chỗ, và chỗ đó là trang tác giả. Ví dụ thực tế là trang tác giả Trần Tiến, nơi người đọc thấy ngay ai đứng sau bài và tìm hiểu tiếp được. Phần dưới tách thành hai việc: hồ sơ người viết, và bằng chứng nằm trong chính bài.

Trang tác giả có hồ sơ và kênh thật

Tôi thà có một tác giả thật, kiểm chứng được, còn hơn nhiều “chuyên gia” chỉ có tên trên giấy. Thấy một cái tên không dẫn tới đâu, tôi lạnh gáy hơn cả khi thấy bài không có tên.

Một trang tác giả đủ dùng cần vài thứ người đọc kiểm tra được. Tên thật, vai trò cụ thể, lĩnh vực người đó làm, và đường dẫn tới kênh hoặc hồ sơ nằm ngoài site, để ai nghi ngờ có thể tự đối chiếu. Trần Tiến là Founder của Tài Nguyên SEO. Chỉ một dòng vai trò như vậy, đúng và kiểm chứng được, có giá trị hơn một đoạn tiểu sử toàn tính từ.

Đừng nhét thành tích mà bạn không chứng minh được. Vai trò thật, ngắn gọn, đủ rồi. Trang tác giả không phải nơi để khoe, mà là nơi để người đọc biết mình đang tin ai.

Liên kết từ mỗi bài tới trang tác giả cũng quan trọng không kém. Bài nào cũng chỉ ghi một cái tên trơ trọi, không bấm được, thì hồ sơ có đẹp mấy cũng nằm cô đơn như quyển sách để trên gác xép. Cho người đọc một lối đi thẳng từ bài tới người viết, và ngược lại, từ người viết sang các bài họ đã làm.

Ảnh, ca tự làm và nguồn trích dẫn

Ba việc song song, mỗi việc trả lời một câu hỏi của người đọc: “Người này có thật sự làm không?”

• Ảnh tự chụp, tự làm: chụp màn hình công cụ bạn đang dùng, ảnh sản phẩm bạn cầm trên tay, cấu hình bạn đã cài. Ảnh lấy từ kho ảnh cho thấy bạn chưa từng ở đó.
• Ca tự làm: kể việc bạn đã làm, làm bước nào, vấp chỗ nào, sửa ra sao. Chưa có ca thật thì nói thẳng là chưa có, đừng dựng ca cho đẹp. Chi tiết vặt như bước nào dễ sai mới là thứ người chưa làm không bịa nổi.
• Nguồn trích rõ ràng: khi dùng số liệu hay phát biểu của người khác, nêu tên nguồn ngay trong câu. Không có nguồn thì bỏ câu đó, đừng viết “theo nghiên cứu” rồi để trống.

Cả ba làm chung một việc: đưa bằng chứng lên trang, thay vì bắt người đọc tin lời tự nhận.

E-E-A-T không phải điểm số: cách tự kiểm từng trang

E-E-A-T là cách Google đánh giá chất lượng, không có một điểm riêng nào để bạn chạy theo. Vì vậy câu hỏi đúng không phải “làm sao tăng điểm” mà là “trang này đã có đủ bằng chứng chưa”. Tôi thấy nhẹ cả người khi bỏ được cái ám ảnh đi tìm một con số không có thật.

Bạn chạy danh sách dưới đây cho từng trang, mỗi câu chỉ trả lời có hoặc không:

• Trang có tên tác giả thật, kiểm chứng được không?
• Tác giả có kênh hoặc hồ sơ ngoài site để đối chiếu không?
• Trang có ảnh hoặc ca tự làm không?
• Số liệu và phát biểu có nêu nguồn không?
• Trang có ngày cập nhật không?
• Người đọc có tìm được thông tin liên hệ không?

Tôi tin bảng có/không này hữu ích hơn việc theo đuổi một “điểm E-E-A-T” không tồn tại. Nó ép bạn nhìn thẳng vào trang, thay vì nhìn vào một công cụ nào đó. Và tôi không hứa bạn sẽ lên hạng sau bao lâu, vì không ai hứa được chuyện đó.

Sai lầm khiến trải nghiệm chỉ có trên giấy

Những lỗi này khiến trang trông có “chuyên gia” nhưng bằng chứng thì trống:

• Tiểu sử tác giả bịa hoặc thổi phồng, kiểm tra không ra đâu.
• Ảnh chuyên gia lấy từ kho ảnh, gương mặt đẹp mà không ai quen.
• Ảnh sản phẩm lấy của người khác rồi coi như mình đã dùng.
• Nhồi huy hiệu “đã kiểm duyệt” khi chẳng có quy trình kiểm duyệt nào đứng sau.
• Nội dung viết hàng loạt mà không ai đứng ra chịu trách nhiệm.

Tôi thường sửa từng trang quan trọng nhất trước, vì dán hàng loạt một khung E-E-A-T chỉ thêm chữ mà không thêm bằng chứng. Mở trang có nhiều lượt vào nhất của bạn ra và chạy bảng có/không ngay hôm nay.